BIOS ve UEFI: Bilgisayarın İlk Nefesi
Bilgisayarınızın güç düğmesine bastığınız anda işletim sistemi (Windows, Linux vb.) devreye girmeden önce çalışan küçük bir yazılım vardır. Bu yazılım, donanımları test eder ve işletim sistemini başlatır. İşte bu köprü görevi gören yapıya geleneksel olarak BIOS, modern haliyle ise UEFI diyoruz.
1. BIOS (Basic Input/Output System) Nedir?
1980’li yıllardan beri hayatımızda olan BIOS, bilgisayarın ana kartı üzerindeki bir çipte saklanan eski nesil bir yazılımdır. Bilgisayar açıldığında POST (Power-On Self-Test) denilen bir işlem yaparak donanımların (RAM, İşlemci, Ekran Kartı) düzgün çalışıp çalışmadığını kontrol eder.
Kısıtlamaları:
-
Disk Sınırı: BIOS, MBR (Master Boot Record) bölümleme tablosunu kullanır ve bu da en fazla 2.2 TB boyutundaki diskleri desteklemesine neden olur.
-
Hız: Metin tabanlı, basit bir arayüze sahiptir ve modern işlemci güçlerini kullanamaz.
-
Görsellik: Sadece klavye ile kontrol edilebilir, fare desteği yoktur ve genellikle mavi-beyaz pikselli bir ekrana sahiptir.
2. UEFI (Unified Extensible Firmware Interface) Nedir?
UEFI, BIOS’un tüm kısıtlamalarını ortadan kaldırmak için geliştirilmiş modern bir standarttır. Günümüzde satılan hemen hemen tüm yeni anakartlar ve laptoplar UEFI desteğiyle gelir.
Avantajları:
-
Yüksek Kapasite: GPT (GUID Partition Table) yapısını kullanır. Bu sayede 9.4 Zettabyte (milyarlarca Terabyte) boyutundaki diskleri bile tanıyabilir.
-
Hızlı Önyükleme: Bilgisayarın açılış hızını ciddi oranda artırır.
-
Güvenli Önyükleme (Secure Boot): Bilgisayarın açılışı sırasında kötü amaçlı yazılımların devreye girmesini engeller.
-
Grafik Arayüzü: Fare ile kontrol edilebilir, gelişmiş grafiklere ve hatta bazen internet bağlantısına bile izin veren bir arayüz sunar.
BIOS ve UEFI Arasındaki Temel Farklar
| Özellik | Geleneksel BIOS | Modern UEFI |
| Maksimum Disk Boyutu | 2.2 TB | 9.4 ZB (Pratikte Sınırsız) |
| Bölümleme Tablosu | MBR (Maks. 4 Bölüm) | GPT (Maks. 128 Bölüm) |
| Kontrol | Sadece Klavye | Klavye + Fare |
| Açılış Hızı | Daha Yavaş | Çok Daha Hızlı |
| Güvenlik | Düşük | Yüksek (Secure Boot) |
Sarıyıldız Bilgisayar’dan Teknik Tavsiyeler
Eski bir bilgisayar kullanıyorsanız BIOS size yetebilir, ancak modern bir donanıma sahipseniz UEFI’nin sunduğu performans ve güvenlikten mahrum kalmamalısınız.
Sarıyıldız Bilgisayar Teknik Servis Notları:
-
Güncelleme Şart: Anakart yazılımınızı (Firmware) güncel tutmak, sistem kararlılığını artırır. Ancak hatalı bir işlem anakartı kullanılamaz hale getirebilir; bu yüzden uzman desteği almanız önemlidir.
-
Windows Kurulumu: Windows 10 veya 11 kurarken diskinizin GPT formatında ve sisteminizin UEFI modunda olduğundan emin olun. Bu, bilgisayarınızın saniyeler içinde açılmasını sağlar.
-
Güvenlik: Özellikle kurumsal veri güvenliği için UEFI’nin “Secure Boot” özelliğini aktif kullanmanızı öneriyoruz.
Sarıyıldız Bilgisayar olarak, Adana’daki servis merkezimizde donanım yükseltme, BIOS/UEFI güncellemeleri ve sistem optimizasyonları konusunda profesyonel destek sunuyoruz. Cihazınızın yavaş açıldığını düşünüyorsanız veya disk kapasitesi sorunları yaşıyorsanız, çözüm bir tık veya bir ziyaret uzağınızda!
Bir Yorum Yazın